Bilecik’in Pazaryeri ilçesi, eğitimden tarıma, yerel kalkınmadan kültürel dönüşüme kadar birçok alanda öncülük eden değerli isimlere ev sahipliği yapmıştır. Bu isimlerden biri de, hayatını köyüne, ilçesine ve insanına adayan Eğitimci, Halk Eğitim Merkezi Müdürü ve Belediye Başkanı Ömer KALYONCU’dur.
1926 yılında Pazaryeri’nde dünyaya gelen Ömer Kalyoncu, Arifiye Köy Enstitüsü mezunu olarak 1945 yılında Ahmetler Köyü İlkokulu’nda göreve başladı. Köy Enstitüsü ruhunu taşıyarak başladığı öğretmenlik hayatında, sadece öğrencilerine değil, bir köyün ve çevre köylerin kaderine dokundu.
Ahmetler’den Başlayan Değişim: “Değişen Köy Ahmetler”
Kalyoncu, görev yaptığı Ahmetler Köyü’nde halkla kurduğu yakın ilişkiler, üretime dayalı eğitim anlayışı ve kırsal kalkınma çalışmalarıyla kısa sürede köyün çehresini değiştirdi.
Okul bahçesinde başlattığı uygulamalı tarım ve fidanlık çalışmaları sayesinde köyde sebze ve meyve yetiştiriciliği gelişti. 1946-47 yıllarında öğrencilerine 100’er kavak ağacı dikme zorunluluğu getirerek çevreyi yeşillendirdi. Köylülerle iş birliği içinde 5.000 meyve fidanı ve 200 dönüm bademlik oluşturuldu, köye traktör ve harman makinesi kazandırıldı.
Türkiye’de İlk Şerbetçi Otu Denemesi Ahmetler’de Başladı
Kalyoncu’nun girişimleriyle Türkiye’de ilk şerbetçi otu (Endüstriyel Bitki) denemesi Ahmetler Köyü’nde gerçekleştirildi. Tekel işbirliğiyle yapılan bu çalışma sonucunda şerbetçi otunun Pazaryeri topraklarında başarıyla yetiştirilebileceği kanıtlandı.
Bugün Türkiye’de sadece Bilecik-Pazaryeri bölgesinde üretilen bu yüksek katma değerli bitki, Efes, Tuborg ve Tekel fabrikalarının ihtiyacının yüzde 28’ini karşılamakta, 25 köyde yaklaşık 1000 çiftçi ailesine geçim kaynağı sağlamaktadır.
Halı Dokumadan Sulama Kooperatifine: Kırsal Kalkınmanın Mimarı
1960’lı yıllarda Ahmetler ve çevre köylerde başlattığı teknik tarım, sulama kanalları, halı dokuma atölyeleri ve Aile Konserve Evi gibi projeler, bölgenin ekonomik kalkınmasına yön vermiştir.
1966’da öncülüğünü yaptığı Ahmetler Topraksu Kooperatifi sayesinde Değirmensuyu Deresi ıslah edilerek sulama sistemleri kurulmuş, verimlilik artmıştır.
Türkiye’nin 3 Büyük Kalkınma Önderinden Biri
Kalyoncu’nun örnek çalışmaları ulusal düzeyde de karşılık buldu.
1969 yılında Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafından düzenlenen “Köye Hizmet Yarışması (Kalkınma Önderleri)” programında Türkiye üçüncüsü seçilerek “Onur Belgesi” ile ödüllendirildi.
Hazırladığı “Değişen Köy Ahmetler” projesi, Türkiye kırsal kalkınma literatürüne geçti.
Hizmet Aşkı Belediye Başkanlığına Taşındı
Eğitimde, tarımda ve toplum kalkınmasında örnek bir lider olarak öne çıkan Ömer Kalyoncu, 11 Nisan 1983 – 3 Şubat 1984 tarihleri arasında Pazaryeri Belediye Başkanlığı görevini yürüttü.
Belediye başkanlığı döneminde de dürüst, tarafsız ve halk odaklı yönetim anlayışıyla takdir topladı.
Bir Neslin İlham Kaynağı
Kızı Kıymet Kalyoncu Kırçıl, babasının izinden giden bir nesil adına şu sözlerle özetliyor:
“Babam Ahmetler’de okul binasını yaptırdı, kız çocuklarını okula kazandırdı, okulun çeşmesini ve kitaplığını kurdu. Köylülerle dayanışma içinde, sabırla, inançla çalıştı. Onun en büyük eseri, insanların gönlünde bıraktığı izdir.”
Sonuç: Bir Öğretmenin İzinden Yükselen İlçe
Ömer Kalyoncu, sadece bir öğretmen değil, Pazaryeri’nin tarımsal, ekonomik ve sosyal dönüşümünün öncüsü oldu.
Bugün Pazaryeri’nde yetişen her şerbetçi otu, her halı tezgâhı ve her okul sırası, onun azmi ve vizyonunun bir yansımasıdır.
Pazaryeri, “değer katanlar” listesinin en ön sıralarında onun adını daima saygı ve minnetle anmaya devam edecektir.
